४. अ. वार्षिक गुणवंत विद्यार्थी पारितोषिक वितरण समारंभ: पानसे मंडळाचे सक्रिय सचिव कै.वसंत कृष्णाजी पानसे हे त्यावेळी अनेक पानसे मंडळ कार्यकर्त्यांप्रमाणे शिक्षक होते. पानसे कुटुंबातील वार्षिक परीक्षेत चांगल्या गुणांनी उत्तीर्ण होणाऱ्या विद्यार्थ्यांना बक्षिसे देण्याची कल्पना त्यांनी १९८८ मध्ये मांडली आणि अंमलात आणली. यासाठी पानसे मंडळाने गुणवंत विद्यार्थी परितोषिक नावाचा स्वतंत्र फंड तयार केला. त्यांनी अनेक पानसे मंडळांना हा निधी बळकट करण्याचे आवाहन केले आणि आज हा निधी पूर्ण वाढला आहे. यासाठी वेळोवेळी जयंत दिगंबर, दीनानाथ गणेश, विलास पांडुरंग, आणि इतर अनेक पानसे मंडळे देणगी देतात. पानसे मंडळाचे माजी अध्यक्ष श्री जयंत दत्तात्रय दरवर्षी या निधीत रु.2500/- योगदान देतात. आज मितिला पुरस्कार इयत्ता पहिली ते विद्यावाचस्पती म्हणजेच पीएच.डी.पर्यंतच्या सर्व विद्याशाखांतील गुणवंत विद्यार्थ्यांना दिले जातात. याशिवाय नाटक, चित्रकला, नृत्य आदी कलांमध्ये प्राविण्य मिळविलेल्या गुणवंत पानसे मंडळींचाही यावेळी गौरव करण्यात येतो. या वार्षिक गुणवंत विद्यार्थी पुरस्कार कार्यक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे या कार्यक्रमांतर्गत माहेरवाशिणीच्या मुला-मुलींचाही गौरव केला जातो.
भारतातील शैक्षणिक वर्ष साधारणपणे जून महिन्यात संपते आणि सप्टेंबरच्या अखेरीस सर्व निकाल लागतात; हे लक्षात घेऊन, वार्षिक गुणवंत विद्यार्थी पारितोषिक वितरण समिती या वेळेत उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांकडून यावर्षीच्या पारितोषिकांसाठी अर्ज मागवते. त्यासाठी ठराविक तारखेपर्यंत एसएमएस किंवा पोस्टाने पत्र पाठवून विहित नमुन्यात अर्ज मागविण्यात येतात. वार्षिक गुणवंत विद्यार्थी पारितोषिक वितरण समिती नंतर छाननी करते आणि ग्रेडनिहाय बक्षिसे आणि प्रदान करण्यात येणारी रक्कम ठरवते. विजेत्या विद्यार्थ्यांना विनंती करण्यात आली आहे की त्यांनी कार्यक्रमाच्या एक आठवडा अगोदर त्यांच्या पालकांसह प्रत्यक्ष उपस्थित राहून कल्पना द्यावी.
इतर सर्व सदस्यांना वार्षिक गुणवंत विद्यार्थी पारितोषिक वितरण समारंभ कार्यक्रमाची तारीख व ठिकाण एसएमएस किंवा पोस्टद्वारे कळविण्यात येते. पानसे घराण्यातील एक प्रसिद्ध आणि प्रभावशाली व्यक्ती या कार्यक्रमाचे अध्यक्षस्थानी असते आणि श्रोत्यांना अनुभवाचे चार शब्द देतात. यानंतर अल्पोपहाराने कार्यक्रमाची सांगता होते.
पुढील पानावर वार्षिक गुणवंत विद्यार्थी पारितोषिकांचे तपशील व निकष दिले आहेत. आपण ते अभ्यासून आपला पाल्य कुठल्या गटात बसतो त्याप्रमाणे अर्ज करावेत.
एक आवाहन: आपणही पानसे घराण्यातील गुणवंत विद्यार्थ्याना प्रोत्साहित करण्यासाठी ह्या पारितोषिक निधी ला हातभार लावू शकता. घरातील एखाद्या आनंदाच्या प्रसंगी किंवा आपल्या दिवंगत आईवडिलांच्या स्मृत्यर्थ आपण देणगी देऊ शकता. भविष्या मध्ये ह्या निधी मध्ये पुरेशी रक्कम जमल्यास शिक्षणाशुल्का साठी सुद्धा मदत द्यायचा विचार आहे.
